Doanh nghiệp phải công bố tiêu chuẩn và chứng nhận hợp quy theo ba mức rủi ro của hàng hóa

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa số 78/2025/QH15 được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 18/6/2025 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026, theo Tạp chí Công Thương.

Điều 5 của Luật sau sửa đổi quy định sản phẩm, hàng hóa được phân loại dựa trên mức độ rủi ro, phù hợp thông lệ quốc tế, cảnh báo của tổ chức quốc tế có liên quan và khả năng quản lý của cơ quan nhà nước trong từng thời kỳ.

Ba loại sản phẩm, hàng hóa

Luật phân sản phẩm, hàng hóa thành ba loại: mức độ rủi ro thấp, mức độ rủi ro trung bình và mức độ rủi ro cao. Tiêu chí đánh giá rủi ro gồm mức độ tác động đến sức khỏe, môi trường, khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng và cảnh báo từ tổ chức quốc tế.

Luật định nghĩa mức độ rủi ro của sản phẩm, hàng hóa là khả năng xảy ra rủi ro liên quan đến sản phẩm, hàng hóa trong toàn bộ vòng đời của nó. Mức này được xác định bởi sự kết hợp giữa hệ quả khi sản phẩm, hàng hóa không phù hợp tiêu chuẩn công bố áp dụng, quy chuẩn kỹ thuật tương ứng và khả năng xảy ra rủi ro trong thực tế.

Việc phải làm ở từng mức

Với mức độ rủi ro thấp, tổ chức, cá nhân phải tự công bố tiêu chuẩn áp dụng cho sản phẩm, hàng hóa.

Với mức độ rủi ro trung bình, tổ chức, cá nhân phải tự công bố tiêu chuẩn áp dụng, đồng thời tự đánh giá hoặc để tổ chức chứng nhận được công nhận thực hiện chứng nhận phù hợp quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng.

Với mức độ rủi ro cao, tổ chức, cá nhân phải tự công bố tiêu chuẩn áp dụng và việc chứng nhận phù hợp quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng do tổ chức chứng nhận được chỉ định thực hiện.

Sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình và mức độ rủi ro cao được quản lý theo danh mục gắn với yêu cầu quản lý chất lượng tương ứng. Luật giao Chính phủ quy định chi tiết các nội dung này.

Danh mục do từng bộ ban hành

Ngày 30/6/2026, Bộ Công Thương ban hành Thông tư số 33/2026/TT-BCT về Danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình, mức độ rủi ro cao thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước của Bộ. Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Theo Bộ Công Thương, sản phẩm, hàng hóa không thuộc Danh mục được quản lý chất lượng theo pháp luật chuyên ngành và các văn bản pháp luật có liên quan. Tổ chức, cá nhân đã đánh giá phù hợp quy chuẩn kỹ thuật, công bố hợp quy trước ngày Thông tư có hiệu lực được tiếp tục sử dụng giấy chứng nhận hợp quy, dấu hợp quy đến hết thời hạn hiệu lực và không phải đăng ký lại bản công bố hợp quy.

Thông tư giao các đơn vị của Bộ định kỳ hằng năm hoặc đột xuất rà soát, đánh giá mức độ rủi ro của sản phẩm, hàng hóa để đề xuất cập nhật, bổ sung Danh mục. Doanh nghiệp cần theo dõi danh mục của bộ quản lý ngành hàng của mình.

Truy xuất nguồn gốc với hàng rủi ro cao

Điều 6d của Luật quy định với sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao, việc truy xuất nguồn gốc là bắt buộc, do bộ, cơ quan ngang bộ xác định và có lộ trình thực hiện. Tổ chức, cá nhân sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu, lưu thông sản phẩm, hàng hóa được khuyến khích và hỗ trợ triển khai truy xuất nguồn gốc phù hợp với quy mô, đặc điểm ngành hàng.

Luật bổ sung khái niệm hộ chiếu số của sản phẩm, là tập hợp các thông tin về sản phẩm và chuỗi cung ứng của sản phẩm đó, được lưu trữ bằng mã vạch hoặc các phương thức phù hợp.

Theo Báo điện tử Chính phủ ngày 29/7/2026, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ) sẽ nghiên cứu, triển khai thí điểm hộ chiếu số sản phẩm và nhãn điện tử đối với một số nhóm hàng hóa ưu tiên.

Hành vi bị cấm về thông tin chất lượng

Điều 8 sau sửa đổi cấm thông tin, quảng cáo sai sự thật hoặc có hành vi gian dối về chất lượng, nguồn gốc và xuất xứ sản phẩm, hàng hóa. Luật cũng cấm che giấu thông tin về mức độ rủi ro của sản phẩm, hàng hóa có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người, an toàn của động vật, thực vật, tài sản hoặc môi trường.

Văn bản cần đối chiếu

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng ký Quyết định số 1742/QĐ-TTg ngày 14/8/2025 ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật, trong đó giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì xây dựng nghị định quy định chi tiết.

Bộ Công Thương dẫn chiếu Nghị định số 37/2026/NĐ-CP khi quy định hồ sơ đề xuất cập nhật Danh mục. Doanh nghiệp cần đối chiếu Luật, nghị định này và danh mục của bộ quản lý ngành, lĩnh vực trước khi công bố tiêu chuẩn áp dụng hoặc công bố hợp quy.

Ảnh đại diện của bài là ảnh minh hoạ do AI tạo.

Nguồn tham khảo

• HoaTieu.vn (toàn văn Luật số 78/2025/QH15) — Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa
• Bộ Công Thương (moit.gov.vn) — Bộ Công Thương ban hành danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình và cao
• Báo điện tử Chính phủ (baochinhphu.vn) — Nghiên cứu, triển khai thí điểm hộ chiếu số sản phẩm, tăng minh bạch thông tin hàng hóa
• Tạp chí Công Thương (tapchicongthuong.vn) — Triển khai thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa